Een veilige en bedrijfszekere hydrauliekslang begint bij de juiste combinatie van werkdruk, temperatuur, medium, diameter en buigradius.
Deze factoren beïnvloeden elkaar. Beoordeel daarom altijd de complete toepassing én de bijpassende koppelingen, niet alleen de maat of de maximale druk die op de slang staat vermeld.
Een hydrauliekslang transporteert olie of een ander medium onder druk, terwijl de slang vaak beweegt, trilt en aan wisselende temperaturen wordt blootgesteld. Een onjuiste keuze kan leiden tot lekkage, voortijdige slijtage, drukverlies of slangbreuk. De bekende selectiemethode STAMP helpt om niets over het hoofd te zien: Size (maat), Temperature (temperatuur), Application (toepassing), Material (medium) en Pressure (druk).
De vijf belangrijkste selectiecriteria
Werkdruk en drukpieken
De toegestane werkdruk van de complete slangassemblage moet minimaal gelijk zijn aan de hoogste systeemdruk. Houd ook rekening met kortdurende drukpieken, pulsaties en waterslag. De zwakste component bepaalt de maximale werkdruk: slang, koppeling, aansluiting of montage.
Gebruik de barstdruk niet als werkdruk. Dit is een veiligheidswaarde uit beproeving en geen toegestane bedrijfsdruk.
Medium- én omgevingstemperatuur
Controleer zowel de temperatuur van het medium als die rondom de slang. Hoge temperaturen versnellen de veroudering van de binnen- en buitenmantel. Lage temperaturen kunnen een slang stijver maken en de buigzaamheid verminderen.
Let extra op plaatselijke warmtebronnen, zoals uitlaten, ovens en motorblokken. Bescherming of een andere slangroute kan dan noodzakelijk zijn.
Chemische compatibiliteit
Het medium moet compatibel zijn met de binnenwand, de buitenmantel, de versterkingslagen én de gebruikte koppelingen en afdichtingen. Minerale hydrauliekolie, biologisch afbreekbare olie, water-glycol en agressieve chemicaliën vragen niet automatisch om hetzelfde slangmateriaal.
Controleer bij mengsels ook de concentratie, temperatuur, contactduur en eventuele verontreinigingen.
Debiet en stroomsnelheid
De binnendiameter bepaalt bij een gegeven volumestroom de stroomsnelheid en het drukverlies. Een te kleine diameter veroorzaakt meer weerstand, warmteontwikkeling en energieverlies. Een onnodig grote slang maakt de assemblage zwaarder en minder flexibel en kan de inbouw bemoeilijken.
Zuig-, retour- en persleidingen hebben verschillende gewenste stroomsnelheden. Dimensioneer daarom op functie, debiet, lengte en toegestane drukval.
Minimale buigradius
De minimale buigradius is de kleinste radius waarin een slang volgens de fabrikant mag worden gebogen. Een scherpere bocht kan de slang knikken, de doorstroming beperken en de versterkingslagen overbelasten. Dit verkort de levensduur aanzienlijk.
Laat de slang niet direct achter de koppeling buigen. Voorzie een recht stuk, voorkom torsie en gebruik waar nodig bochtkoppelingen, geleiding of slangbescherming.
Beweging en omgevingsinvloeden
Beoordeel ook beweging, trillingen, trekbelasting, vacuüm, ozon, uv-straling, vocht, reinigingsmiddelen en uitwendige slijtage. Bij dynamische toepassingen moet de slang vrij kunnen bewegen zonder langs constructiedelen te schuren.
Een goede keuze op papier kan alsnog vroegtijdig uitvallen wanneer de slang verkeerd wordt gemonteerd of geleid.
Chemische bestendigheid correct interpreteren
Gebruik de Gates chemische bestendigheidslijst als keuzehulp. De tabel maakt onderscheid tussen materialen die geschikt zijn voor constant contact, acceptabel zijn voor intermitterend contact en niet worden aanbevolen. Let op: de beoordelingen in de tabel hebben betrekking op de invloed op het polymeer. Controleer daarnaast altijd koppelingen, adapters, afdichtingen, concentratie, temperatuur en werkelijke bedrijfsomstandigheden.
Hydrauliekslang selecteren in zes stappen
- Leg de toepassing vast. Noteer machine, functie, beweging, omgeving, beschikbare ruimte en gewenste levensduur.
- Bepaal de druk. Verzamel normale werkdruk, maximale systeemdruk, drukpieken en de mate van pulsatie.
- Noteer het temperatuurbereik. Neem de minimale en maximale temperatuur van zowel medium als omgeving op.
- Identificeer het medium. Vermeld de exacte vloeistof, samenstelling, concentratie en eventuele toevoegingen.
- Bereken de juiste binnendiameter. Baseer deze op debiet, leidingfunctie, slanglengte en toegestane drukval.
- Controleer montage en routing. Toets buigradius, slanglengte, koppelingen, aansluithoek, torsie, slijtage en benodigde bescherming.
Veelgemaakte fouten
Selecteren op alleen de maximale werkdruk
Een voldoende drukklasse maakt een slang nog niet geschikt. Temperatuur, medium, diameter, buigradius, impulslast en omgevingsinvloeden blijven bepalend voor veiligheid en levensduur.
De buitendiameter als slangmaat gebruiken
Voor de hydraulische dimensionering is de binnendiameter doorslaggevend. De buitendiameter is vooral van belang voor inbouwruimte, beugels, bescherming en routing.
Een slang onder spanning monteren
Een te korte, getordeerde of strakgetrokken slang wordt extra belast wanneer het systeem op druk komt of beweegt. Kies voldoende lengte en laat beweging in het juiste vlak plaatsvinden.
Slang en koppeling los van elkaar beoordelen
Een slangassemblage is een samengesteld systeem. Gebruik een aantoonbaar passende combinatie van slang, koppeling en persspecificatie. De laagste toegestane waarde van de componenten begrenst de assemblage.
Veilig werken
Hydrauliekolie onder hoge druk kan ernstig letsel veroorzaken. Zoek lekkage nooit met de hand en vervang een beschadigde, geknikte, lekkende of blootliggende slang direct. Maak het systeem vóór inspectie of demontage drukloos en volg de voorschriften van de machine- en slangfabrikant. Laat selectie en assemblage bij twijfel uitvoeren of beoordelen door een hydrauliekspecialist.
Slangen en slangkoppelingen bekijken
Bekijk het Leeuwtechniek-assortiment voor hydrauliekslangen, slangkoppelingen, slangbescherming en aanverwante producten. Gebruik de bestendigheidslijst als aanvullende keuzehulp bij afwijkende of chemisch belastende media.
Bekijk het assortiment slangen Open de bestendigheidslijst